فصل ششم احكام حال اضطرار محرمات متقدّمه ، تناول آنها در حال اختيار حرام است ، و اما در حال اضطرار پس مقدار رافع ضرورت ، مانعى ندارد در غير آن چه مذكور خواهد شد . نحوهء تحقق اضطرار اضطرار محقّق مىشود به غير خوف تلف نفس مثل خوف ايجاب ترك تناولِ ميته مثلًا مرض را ؛ و همچنين خوف تلف نفس محترمهء ديگر مثل حامل نسبت به جنين و مرضعه نسبت به طفل ؛ و اكراهى كه در آن خوف اتلاف نفس محترمه يا عرض مسلمان يا مال محترم كه مضر به حال صاحبش باشد تلف آن [ باشد ] يا ضررهاى غير متحمَّل به حسب عادت ، يا طول مرض و عسر علاج آن اگر مخوف باشد . مراد از باغى و عادى و متجانف اثم خارج است از حكم مضطرّ : « باغى » و « عادى » و « متجانف اثم » ؛ و به طور مختلف نقل شده است تفسير اين عناوين ، و ممكن است اختلاف ، در بيان مصاديق باشد و اين كه « خارج بر امام » و « قاطع طريق » و « سارق » و « متلذذ به اكل ميته » و بعض انحاء « صيد لهوى » ، از مصاديق مذكورات باشد كه به مناسبت با اكل ميته و نحو آن اختيار ذكر آنها شده است . و شايد مراد از آيهء شريفه ، بغى و عدوان و انحراف به سوى معصيت در امور مربوطهء به اكل حرام باشد ، مثل اين كه در طريق خروج بر امام يا قطع طريق يا سرقت ، يا آن كه كار او اكل اين حرام باشد ، يا در سفر معصيت اين اضطرار حاصل بشود ، و غير اين امور آن چه به حكم آنها است ، ملحق به آنها باشد به مساوات يا اولويت ؛ و اظهر اين